اختلالات غده هیپوفیز؛ علائم | علت ایجاد و روش های پیشگیری | بیماری

: غده هیپوفیز بخشی از سیستم درون ریز بدنه. وظیفه اصلی این غده، ترشح هورمونا به جریان خونه. غده هیپوفیز روی بقیه غدد و اعضای بدن مخصوصا روی تیروئید، اندامای تولیدمثل، غدد آدرنال یا فوق کلیوی و… هم اثر میذاره؛ بعضی وقتا از غده هیپوفیز به عنوان غده رئیس هم یاد می کنن، چون در بیشتر فرایندهای بدن دخالت داره. در این مقاله در مورد مشکلات غده هیپوفیز، علائم و دلایل ایجاد اون، روش کارکرد و پیشنهادایی در مورد غده هیپوفیز صحبت می کنیم.

کارکرد و ساختمون غده هیپوفیز چیجوریه؟

غده هیپوفیز کوچیک و مثل بیضیه و زیر دماغ در قسمت داخلی مغز قرار گرفته. غده هیپوفیز و هیپوتالاموس با ساختاری ساقه مانند بهم وصلن. هیپوتالاموس، بخش کوچیکی از مغزه و در ایجاد تعادل میان عملکردهای جور واجور بدن نقش داره. هیپوتالاموس اندازه ترشح هورمونا از هیپوفیز رو هم کنترل می کنه. غده هیپوفیز به ۲ بخش لوب پسین و قبلی تقسیم می شه.

۱. لوب قبلی

لوب قبلی غده هیپوفیز از شکلای جور واجور مختلفی سلول ساخته شده. این سلولا، شکلای جور واجور مختلفی از هورمونا رو تولید و ترشح می کنن. مثل:

  • هورمون رشد: این هورمون به تنظیم رشد فیزیکی می پردازه و باعث تحریک رشد در تموم بافتای بدن می شه. اولین نقاطی که واسه رشد، هدف میگیره، استخوانا و ماهیچه ها هستن.
  • هورمون تیروئید: این هورمون هم تیروئید رو واسه ترشح هورمون تیروئید، تحریک می کنه. غده تیروئید و هورمونایی که ترشح می کنه، نقش مهمی در سوخت و ساز بدن داره.
  • هورمون آدرنوکورتیکوتروپین (Adrenocorticotropic): این هورمون، غدد فوق کلیوی رو واسه ترشح کورتیزول (هورمون استرس) و بقیه هورمونا تحریک می کنه.
  • هورمون محرکه فولیکولی: این هورمون در ترشح هورمون استروژن و رشد سلولای تخمک در زنان نقش داره. واسه تولید سلولای اسپرم در مردان هم مهمه.
  • هورمون لوتئینه کننده: این هورمون به ترشح استروژن در زنان و تستوسترون در مردان کمک می کنه.

  • هورمون پرولاکتین: این هورمون هم واسه تولید شیر در زنان شیرده س.
  • هورمون اندورفین: این هورمون در نقش آرامش دهندگی ظاهر می شه و با بخشایی از مغز که موجبات نشاط رو جفت و جور می کنن در ارتباطه.
  • هورمون اِنکفالین: انکفالین هم مشابه اندروفینه و ویژگیای آرامش دهندگی داره.
  • هورمون محرک ملانوسیت: این هورمون هم باعث تحریک رنگ دانه های پوستی در روبرو شدن با اشعه فرابنفش می شه.

۲. لوب پسین

لوب پسین هم به ترشح هورمونا می پردازه. این هورمونا معمولا در هیپوتالاموس تولید می شن و تا زمان ترشح در لوب پسین ذخیره می شن. این هورمونا به توضیح زیر هستن:

  • هورمون واسوپرسین: به این هورمون «آنتی دیورتیک» هم می گن و به بدن در حفظ آب و جلوگیری از دی هیدراته شدن یعنی بی آب شدن بدن کمک می کنه.
  • اوکسی توسین: این هورمون، ترشح شیر از سینه و انقباضات رحم موقع زایمون رو تحریک می کنه.

مشکلات غدد هیپوفیز چیه؟

مشکلات جسمی مختلفی می تونن روی غده هیپوفیز اثر بذارن. مثلا ممکنه تومورهایی در این غده یا دور و بر اون ایجاد شه و روی ترشح هورمونا اثر بزاره. نمونه ای از مشکلات غده هیپوفیز به توضیح زیره:

  • تومورهای هیپوفیز: تومورهای هیپوفیز معمولا غیرسرطانی هستن و معمولا در روند ترشح هورمونا دخالت می کنن و با فشار آوردن به بقیه بخشای مغزی، مشکلاتی مثل سردرد و مشکل در بینایی ایجاد می کنن.
  • هیپوفونکسیون: این مشکل هم باعث می شه که ترشح هورمونای هیپوفیز قطع یا کم شه. درنتیجه کارکرد سیستم رشد و تولیدمثل دچار مشکل می شه.

  • آکرومِگالی: در این وضعیت، هورمون رشد بیش ازحد لازم ترشح می شه و دست وپاها بیش ازحد رشد می کنن. این مشکل با تومورها هم در ارتباطه.
  • دیابت بی مزه: این مشکل با ترشح واسوپرسین اتفاق می افته و معمولا نتیجه آسیب دیدن سر، جراحی یا تومور مغزی است. افراد دچار این مشکل، مقدار زیادی ادرار آبکی دفع می کنن. ضمن اینکه ممکنه احساس میل به نوشیدن آب و بقیه مایعات در اونا زیاد باشه.
  • نشانگان کوشینگ: هیپوفیز در این وضعیت مقدار زیادی آدرنوکورتیکوتروپین ترشح می کنه. درنتیجه بدن خیلی راحت کبود می شه و افزایش فشار خون، ضعف و اضافه وزن به وجود میاد. این مشکل معمولا به خاطر وجود تومور در خودِ غده هیپوفیز یا دور و بر اون شکل میگیره.
  • هایپرپرولاکتینمی: در این وضعیت، خون شامل مقدار بیش ازحدِ پرولاکتین می شه و درنتیجه، ناباروری و کاهش میل جنسی ایجاد می شه.

  • ضربه مغزی: ضربه یهویی و شدید به مغز موجب آسیب دیدن غده هیپوفیز و مشکلات در حافظه، ارتباطات و رفتار می شه.

علائم ایجاد مشکل و مشکل در هیپوفیز چیه؟

غده هیپوفیز در فعالیتای بدنی مختلفی نقش داره؛ پس مشکلات در عملکردهای جور واجور می تونه اثرات مختلفی روی غده هیپوفیز بزاره. در صورت مشاهده علائم زیر حتما باید به دکتر مراجعه بشه:

  • سردرد؛
  • ضعف یا خستگی؛
  • فشار خون بالا؛
  • زیاد شدن وزن بدون دلیلی مشخص؛
  • مشکلات در خوابیدن؛
  • تغییر در خلق وخو مثلا افسردگی یا نوسانات خُلقی؛
  • از دست دادن حافظه؛
  • مشکلات تولیدمثل مانند ناباروری، مشکل نعوظ (ناتوانی جنسی)، قاعدگی بی نظم؛
  • ریزش مو غیرعادی و زیاد؛
  • ترشح شیر در وقتی که فرد در دوران شیردهی نیس.

بیشتر موارد گفته شده با تشخیص درست به سرعت درمان می شن.

پیشنهادایی واسه حفظ سلامت غده هیپوفیز

پیشنهادایی که درادامه درباره غده هیپوفیز مطرح می شه، بخونین. هر چند این موارد نمی تونن به طور دقیق باعث جلوگیری از مشکلات غده هیپوفیز بشن، اما در حفظ سلامت عمومی جسم نقش دارن:

۱. رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل

رژیم غذایی متعادل باعث سلامت بدن و بهبود کارکرد هورمونا می شه. مثلا کودکانی که تغذیه خوبی ندارن، متناسب با سن شون رشد نمی کنن. واسه داشتن رژیمی متعادل به موارد زیر توجه کنین:

  • مصرف زیاد میوه ها و سبزیجات که منابع غنی از فیبر، مواد معدنی و ویتامینا هستن؛
  • انتخاب منابع چربی به درد بخور مانند مواد شامل اسیدهای چرب امگا۳ و چربی تک سیرنشده؛
  • به کار گیری حبوبات کامل به جای نمونه های فراوری شده؛
  • کاهش مصرف نمک؛
  • دوری از مصرف مواد قندی فراوری شده؛
  • نوشیدن ۴ تا ۶ فنجون آب در طول روز.

۲. کاهش استرس

استرس همیشگی باعث ترشح کورتیزول می شه. کورتیزول اضافی باعث مشکلاتی می شه:

  • بی خوابی؛
  • زیاد شدن وزن؛
  • اضطراب؛
  • افسردگی.

انجام تفریحات و سرگرمیای آرامش بخش و نیم ساعت ورزش کردن در روز هم به بهتر شدن کارکرد غده هیپوفیز کمک می کنه.

.

منبع : chetor.com

Related articles

اختلالات پوست و مو در زمستان | بیماری

  در این فصل  به مشکلات پوستی زیادی دچار میشیم می خوایم با شکلای جور واجور اونا و روشای درمانی هر یک آشنا شیم ،در فصلای پاییز و زمستون چه نکات مهمی برا پوست و مو باید در نظر گرفت خشکی پوست و مو یکی از مهمترین مشکلات زمستانه که با چند راه حل ساده […]

Learn More

اخلاق پزشکی در ایران & | بیماری

: اخلاق پزشکی در ایران   **چاپ  سخنرانی ،  دلیل بر تایید تموم متن اون از طرف ” سایت پزشکان بدون مرز” نیس .هدف این سایت  اطلاع  رسانی درسته.** سخنرانی بابک احمدی درباره اخلاق پزشکی در ایران بابک احمدی اواخر بهمن ماه در انتشارات فرزان روز درباره فلسفه اخلاق و اخلاق پزشکی در ایران سخنرانی […]

Learn More

ادرار و اختیار | بیماری

بی اختیاری ادراری مریضی شایع و آزاردهنده ایه؛ اما در بسیاری موارد، بیماران به دلیل شرم وحیا دیر به دکتر مراجعه  می کنن؛ درحالی که بیشتر قابل درمانه و یا میشه علائم مریضی رو تا حد زیادی کم کرد.در سنین جور واجور و در مردان و زنان، علل بی اختیاری ادراری فرق داره. بی اختیاری […]

Learn More

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *